Claude Lanzmann'ın 1985 yapımı devasa belgeseli 'Shoah', sinema tarihinin en önemli ve etkileyici Holokost anlatılarından biridir. Geleneksel arşiv görüntülerine yer vermeyen film, tarihi tamamen şimdiki zamanda, hayatta kalanların, tanıkların ve hatta faillerin yüz yüze yapılan röportajları aracılığıyla yeniden inşa eder. Yaklaşık dokuz buçuk saatlik süresiyle izleyiciyi derinlemesine ve sarsıcı bir tarihsel yolculuğa çıkarır.

'Shoah'ın gücü, yönetmen Lanzmann'ın sabırlı ve ısrarcı yaklaşımından gelir. Kamerasını, olayların geçtiği mekanlara -artık sakin görünen eski toplama kamplarının, gettoların ve ölüm merkezlerinin bulunduğu yerlere- diker. Bu sessiz manzaraların üzerine, anıların canlı ve acı dolu sesleri bindirilir. Anlatıcılar, yaşadıklarını bazen soğukkanlılıkla, bazen gözyaşları içinde, bazen de kelimelerin yetersiz kaldığı anlarda aktarır. Bu performanslar, oyunculuk değil, insanlık tarihinin en karanlık sayfalarına dair gerçek ve vazgeçilmez tanıklıklardır.

Film, yalnızca kurbanların değil, aynı zamanda olaylara farklı derecelerde dahil olmuş kişilerin -tren makinistlerinden, eski Nazi subaylarına kadar- ifadelerine de yer vererek olayın mekanizmasını anlamaya çalışır. Lanzmann'ın yönetmenliği, bir sorgulama biçimidir; rahatsız edici sorularıyla tarihin üzerindeki örtüyü kaldırmayı amaçlar. 'Shoah', bir eğlence filmi değil, bir anma, bir ders ve bir insanlık mirasıdır. Belleğin ve tanıklığın önemini vurgulayan bu başyapıt, neden izlenmeli sorusuna verilecek en net yanıt, insanlık durumunu anlamak ve geçmişin yükünü geleceğe taşımamak adına vazgeçilmez bir deneyim sunmasıdır. Tarihe ilgi duyan, belgesel sinemanın gücüne inanan her izleyicinin mutlaka zaman ayırması gereken temel bir eserdir.